بلاگ Live TSE

معامله گری آسان – روانشناسی معامله گری

1401-09-17 مجتبی لطیفی

معامله گری آسان- روانشناسی معامله گری

مقدمه

آیا معامله گری آسان است؟ معامله گر چگونه میتواند عملکرد خود را ارزیابی کند؟ چه خطاهای روانشناختی معامله گر را تهدید میکند؟ در این مقاله به بررسی و تجزیه ی جمله ی «معامله گری آسان است» خواهیم پرداخت.

معامله گری آسان

جمله‌ی «معامله گری آسان است.» درواقع یک تله روان‌شناختی است که افراد را به دام خود می‌کشد. معمولاً معامله‌گر باید در همه‌ی شرایط بازار، خود را به چالش کشیده و عملکرد خود را ارزیابی کند. هنگامی‌ که معامله‌گر در تله روان‌شناختی و ضررهای متداوم غرق می‌شود باید بداند که چگونه از این چالش با موفقیت خارج شود که لازمه این کار، تغییر چارچوب فکری و عقاید هم سو با بازار است.
زمانی جمله‌ی «معامله گری آسان است.» شنیده می‌شود به‌صورت غیرارادی انتظارات از معامله‌گر افزایش می‌یابد و هنگامی‌که توقعات از شخص بالا می‌رود حتی اگر آن فرد در معاملات شخصی خود سود معقولی نیز دست یافته باشد، همیشه دنبال سود های رویایی است که باعث می‌شود ریسک خود را به‌صورت ناخواسته بال برده و خطر شکست خود را افزایش دهد و درگیر تله روان‌شناختی شود‏.
همچنین فهمیدن دلیل اینکه معامله گری آسان یک تله روان‌شناختی است، کار سختی نیست. بلکه با ارزیابی عملکرد و رویکرد معامله‌گر در معاملات می‌توان به آن دست‌ یافت.

چگونه معامله‌گر عملکرد خود را ارزیابی کند؟

ارزیابی عملکرد معامله‌گر باید با 4 مؤلفه مهم یعنی «زمان، انرژی، خبرگی و سود» سنجیده شود.
زمان : زمان محدود است و بی‌وقفه در حال گذر است؛ پس معامله‌گر باید بداند که آیا این مدت‌ زمانی که به مهارتی صرف کرد‌ه‌ است، آیا سود مناسبی دریافت می‌کند یا خیر؟ در واقع اصطلاح مارکتینگ (Markting) این موضوع همان ریسک به سود (Risk/Reward) است که آیا این ریسکی که انجام می‌شود، سود (Reward) مناسبی دارد یا خیر؟

انرژی : انرژی افراد به‌طورمعمول برای انجام کار، همیشگی و پایان‌ناپذیر نیست و بعد از مدتی احساس خستگی دست می‌دهد و اگر استراحت درستی صورت نگیرد حتی باعث می‌شود بازدهی کاهش پیدا کند و درنهایت برخی از مشکلات رفتاری خود را بروز می‌دهند. گاهی از کار دست کشیدن لازم است یعنی این‌گونه نیست که فرد هرگز ناامید نشود، خیر درواقع بعضی‌اوقات کار درست، دست از کار کشیدن است.
زمانی که فرد در مرحله رشد به نقطه‌ای می‌رسد که باید از خود بپرسد، آیا من برای این بازار ساخته‌شده‌ام؟ آیا این کسب‌وکار موردعلاقه من است؟ آیا توان ادامه دادن و گذر از مرحله رشد را دارم؟ اگر پاسخ معامله گر به این سوالات «بله» باشد، باید با آرامش و صبوری مسیر خود را ادامه دهد.

این مورد در روانشناسی، شیب نام دارد. یعنی فرد باید بداند که چه زمانی از کار دست بکشد و چه زمانی کار کند. بعضی‌ اوقات انتخاب درست، ناامید شدن و دست کشیدن از کاری است که فرد در حال انجام آن است و درواقع در کسب‌وکار خود به بن‌بست رسیده است.

خبرگی : خبرگی درواقع میزان مهارت‌هایی است که فرد یاد گرفته و میزان تسلط فرد بر آن مهارت‌ها است تا بتواند از آن ابزارها در کنار هم استفاده کند و باعث می شود نتیجه کار بهتر شده و به سود مستمر برسد.

3 مؤلفه بالا میزان سود را تعیین می‌کنند. هر چقدر مهارت‌های مناسب مارکت یا کسب‌وکار دیگر را در تایم کمتری بتوان آموزش دید، باعث می‌شود در زمان صرفه‌جویی شده و فرد می‌تواند مهارت دیگری نیز یاد بگیرد. استفاده از آن مهارت‌ها در کنار یکدیگر باعث می‌شود به سود بیشتری رسید که ارزش بالایی داشته باشد و ریسک کار را نیز پایین آورد.

بررسی گذشته بازار باعث به وجود آمدن یک خطای روان‌شناختی در معامله‌گر می‌شود که فرد فکر می‌کند می‌توانست با چند معامله ساده در کف واردشده و در سقف خارج شود ولی این مهارت‌ها به آن سادگی هم نیست و این سخت بودن کار باعث می‌شود که فرد به مشکلات روان‌شناختی دچار شده و خود را سرزنش کند؛ گویی که انگار همه در حال سود هستند ولی فردی که تازه به بازار واردشده در ضرر است!

حتی برای کسانی که از ضریب هوشی بالایی برخورد دار هستند انس پیدا کردن با بازار و کسب سود های حرفه‌ای و مقبول به مدت‌زمان بالا و تجربه‌های زیادی بستگی دارد یعنی این‌گونه نیست که فرد هرزمانی که وارد شد بتواند از بازار سود های معقول کسب کند و همین مورد باعث به وجود آمدن خطای روان‌شناختی شده است.

تله های روانشناختی در معامله گری آسان

حال سؤال پیش می‌آید که فرد چگونه می‌تواند از این خطاها و اثرات آن خود را دور کند؛ زمانی که فردی دچار تله‌های روان‌شناختی شده و متحمل شکست‌های پی‌درپی می‌شود؛ دوباره شروع کردن سخت‌تر است به این خاطر که عزت‌نفس، اعتمادبه‌نفس، زمان و سرمایه مالی خود را ازدست‌داده است؛ ولی باید رفتارهایی را در هنگام شروع مجدد فراگیرد تا بتواند بهتر شروع کند که عبارت است از:

رهاسازی از هرگونه احساسات گناه، شرمندگی و بی‌کفایتی که باعث می‌شود عزت‌نفس فرد و اعتمادبه‌نفس کاهش یابد.

پاک کردن اثرات منفی شکست و فرار از تله‌های روان‌شناختی : درصورتی‌که حتی دوباره شروع کند و موفق شود اما این موارد پاک نشده بماند باعث می‌شود فرد در آینده ریسک گریز شده و ترس از دست دادن (FOMO) داشته باشد.

باید تمام عاداتی که برای محیط معامله‌گری ناشایست هستند را کنار بگذارد. یعنی صداهایی که باعث می‌شود تمرکز فرد کاهش یابد یا حتی خاطره‌ای از دوران شکست که باعث می‌شود فرد انرژی منفی دریافت کند و… را حذف کرده و در محیطی بهتر با شرایط جدید شروع به کار دوباره کند.

مهارت‌هایی که در گرداوری ثروت به فرد کمک می‌کنند را یاد بگیرد. به عنوان مثال یک رودخانه را با هر 2 پا اندازه نگیرد؛ چرا که قانون اول کسب‌وکار این است که «چیزی که من را نکشد قوی‌تر می‌کند» ولی درصورتی‌که تمامی دارایی فرد درخطر باشد، بهتر است این ریسک را انجام ندهد زیرا به تله‌های روانشناختی بیشتری دچار خواهد شد.

رها شدن از خطاهای روان‌شناختی که در مارکت به فرد دست می‌دهد هیچ‌گاه ساده نخواهد بود. زیرا که این حقیقت است و مقابله شدن با آن باعث می‌شود که فرد شخصیت جدیدی را از خود نشان بدهد و بتواند با سختی‌ها کنار آماده و رشد کند.

همه این موارد به چارچوب فکری فرد بازمی‌گردد. چیزی که باعث شده فرد به تله دچار شود. ولی واقعیت آن است که شخص تا زمانی که تغییر نکند چیزی از بازار عایدش نخواهد شد. زیرا در بهترین حالت تمام چیزی را که به دست آورده به بازار بازخواهد گرداند.
هنگامی که فرد بتواند چارچوب فکری جدید را فراگیرد. می‌تواند در بازار باقی‌مانده و با تمام ترس های خود مواجه شود، باید دیدگاه خود را از شخصی موفق در معامله‌گری عوض کند زیرا هر فردی در بازار متقبل ضرر خواهد شد پس این به معنی آن است که نباید از خود یک انتظار بی‌جا و اشتباه داشته باشید.

معامله‌گر چگونه در بازار باقی بماند؟ - معامله گری آسان

برای اینکه فردی بتواند در بازارهای مالی دوام بیاورد حتی باید تعریف خود از ضرر را عوض کند. یعنی یک معامله با ضرر را یک شکست برای خود در نظر نگیرد چرا که این‌گونه نیست. فرد زمانی که معامله خود در ضرر است باید بداند که چگونه می‌تواند آن شرایط را درست کند آیا این‌ یک معامله خلاف روند بوده یا این‌ یک تله خرسی برای معامله‌گران است؟

معامله‌گر باید بداند که وی در بازار مانند ماهی در اقیانوس است. زیرا که قبل از وی این بازارها بوده اند و بعد از وی هم خواهند بود و این صرفاً انتخاب فرد بوده است که در بازار شروع به فعالیت کند و زمانی که فرد شروع به فعالیت می‌کند، زمانی است که بازار برای فرد شروع می‌شود و زمانی که تصمیم می‌گیرد دیگر فعالیتی نداشته باشد بازار در آن نقطه برای فرد تمام می‌شود. این حقیقت بازار است که نسبت به سهامداران هیچ مسئولیتی در قبال سرمایه‌گذاری‌شان ندارد و شخص با تمام و کمال اختیار خود پا در این بازار گذاشته است.

درواقع فرد صرفاً مسئول کنترل رفتار خودش در بازار است و صرفاً می‌تواند رفتار خود را نسبت به شرایط بازار عوض کند. مانند چوبی در وسط دریا که با وجود طوفان‌های دریایی ولی همچنان می‌تواند خود را روی آب نگه دارد. معامله‌گر هم باید خود را آماده مقابله با تمامی ترس ها، تله‌ها، ضررها و… کند. چرا که ضرر جزئی از بازار است. در صورتی‌ که بتواند خود را تغییر دهد، باعث موفقیت خواهد شد و تاکید میکنیم که هیچ موفقیتی آسان به دست نخواهد آمد.

چارچوب فکری و الگویی که در جامعه وجود دارد، این‌گونه است که زمانی فرد به مشکلی برمی‌خورد و دنبال حل کردن آن است. از عوض کردن شرایط اطراف خود شروع کرده و پس‌ از آن که نمی‌تواند تغییری در اطراف ایجاد کند به خود برمی‌گردد. یعنی کاری که باید در اول انجام بدهد را در مرحله آخر انجام می‌دهد که تغییر رفتار و کنترل رفتار خود است. بازار نیز همین‌ گونه است نمی‌توان ذات و ماهیت آن را تغییر داد. پس باید آگاهانه قدم های زیر را طی کند :

1- مهارت‌های جدیدی را برای ابراز وجود یاد بگیرید، یعنی تغییر عقاید نسبت به مباحث مالی. مثلاً فردی نباشید که به خاطر ثروتمند بودن یاد کنند، بلکه فردی باشید که طرز تفکر شخصی باعث یاد شدن شود.

2- تغییر باورهایی که مقابل یادگیری قرار می‌گیرند باعث می‌شود فرد از منطقه‌ی امنی که در آن قرار دارد، خارج شود. فرد باید مهارت جدیدی را تجربه و کسب کند، مثلاً رفتار تعصبی در تصمیم‌گیری‌ها یا خویشتن‌دار بودن با افرادی که در بازارها کار می‌کنند، می‌تواند کمک کند.

3- به‌جای سعی بر تغییر محیط باید به تغییر خود از درون بپردازید که مستقیماً با بازار در ارتباط است. یعنی باید با بازار حرکت کرد نه به بازار حرکت داد.

رفتار معامله گر حرفه ای نسبت به حرکات بازار - معامله گری آسان

میزان حرفه‌ای بودن معامله‌گر به واکنش به حرکات بازار برمی‌گردد. یعنی زمانی که بازار اصلاح سنگینی کند و معامله گر شدیداً از این موضوع ناراحت و آزرده باشد، نشان می‌دهد که فرد هیچ شناختی از بازار ندارد و این احساس در واقع معیاری برای سنجش سطح فنی معامله‌گر است.
درک حرکات قیمتی به باورهای فرد برمی‌گردد. هرچقدر باورهای فرد نزدیک به بازار باشد درک حرکات قیمتی ساده‌تر، قابل پیش‌بینی‌تر و راحت با آن کنار می‌آید. یعنی اگر بازار در حال ریزش باشد دنبال بهانه‌ای برای ریزش نیست و برای این حرکت بازار آمادگی لازم را داشته است.

همچنین معامله‌گر باید به درکی از شناخت قیمت برسد. یعنی اینکه افرادی که در بازار معامله می‌کنند انسان هستند و چارچوب ساختاری ذهن آن‌ها و تله‌های ممکن نیز در آن افراد وجود دارد و هر قیمتی که در بازار میبیند صرفا این نیست که برای همه این قیمت تاثیر یکسانی دارد. زیرا که هر فرد در چارچوب ذهنی خود از آن قیمت نتایج های دیگر استنباط میکند. پس فرد میتواند با الگوی فکری بازاری با بقیه معامله‌گران هم سو شده و باور های خود را تغییر دهد یعنی در تصمیم‌گیری‌های خود شناور باشد چراکه درک الگوی قیمتی نشان از باور های فرد است.

معامله گر منفعل - معامله گری آسان

افرادی که در بازار هستند و هیچ‌گاه سودی از بازار نمی‌برند، درواقع یک سری اصول را نمی‌شناسند و آن ها را رعایت نمی‌کنند. به عبارت دیگر اکثر معامله‌گران موفق نمی شوند، زیرا هنوز در بازار به مهارت‌های که نیاز است، تسلط پیدا نکرده اند و آگاهی کامل از بازار ندارند و انتظارهای بی جا دارند. نمی‌توانند صدمات تله‌های روان‌شناختی را درمان کنند و یک سری عقاید محدودکننده دارند که در مقابل بازار هستند.

همچنین معامله‌گر هرچقدر به خبرگی در تحلیل بازار برسد و بتواند تحلیل‌های با ضریب اشتباه پایینی را ارائه دهد تا زمانی که نتوانسته با آن تحلیل‌ها سود کند درواقع کار مفیدی را در راستای کسب سود از بازار نکرده است، که به عقاید فرد و باورهای فرد بازمی‌گردد. یعنی اینکه نتوانسته است طوری که باید به تغییر باور های خود برسد و هنوز نتوانسته است شخصیت معامله‌گری و دید معامله‌گری به بازار داشته باشد.

معامله‌گر باید به این نکته برسد که اولین کاری که باید انجام دهد حفظ دارایی است. یعنی نباید این‌ گونه باشد که باید به بازار پول بدهد، پس باید در حفظ دارایی‌های خود به یک سری نظم برسد و تا زمانی که به توانایی در حفظ دارایی نرسیده معامله نکند. یعنی معامله‌گر میتواند به صبوری فرصت‌های بهتر و کم‌خطر سرمایه‌گذاری به دست بیاورد فلذا نیاز نیست که فرد معاملاتی با ریسک بالا را قبول کند و ترسناک معامله کند. یعنی در معاملات خود یک سری نظم و الگوریتمی را رعایت کند.

معامله‌گر باید به این موضوع شناخت کافی داشته باشد که همیشه حق با بازار است و نمی‌تواند به بازار جهت بدهد مگر آنکه قدرت بالایی داشته باشد تا بتواند بازار را آن‌طور که باب میلش است هدایت کند. در غیر این صورت معامله‌گر باید همیشه با بازار حرکت کند و دنبال چرایی حرکت‌های بازار نباشد و صرفاً سعی کند حرکات قیمتی و روانشناسی قیمت را درک کند.

خلاصه:

معامله گری آسان نیست و هر حرفی که در این مورد زده می‌شود یک خطای روان‌شناختی است که می‌توان با شناخت آن از این اتفاق جلوگیری کرد تا فرد معامله‌گر دچار توهم سود نشده و با آرامش و اختیار، پا در این بازار گذاشته و هیچ‌گاه انتظارات بیجا از خود ایجاد نکند. چرا که باعث می‌شود به تله‌های دیگری دچار شود که درنهایت برای ماندگاری در بازار باید با آن تله‌ها نیز مقابله شود و هیچ‌گاه قانون سرمایه‌گذاری را از یاد نبرد «چیزی که من را نکشد قوی‌تر میکند». پس باید اول بر روی خودش سرمایه‌گذاری کند و بعد از رسیدن به مهارت و خبرگی به سمت بازار حرکت کند تا بتواند به موفقیت برسد که برای این کار باید یک چارچوب ذهنی و الگوی فکری درست و مطابق با خواسته‌های بازار داشته باشد تا بتواند حرکات قیمتی را درک کند و هیچ‌گاه از حرکات ناگهانی قیمت سورپرایز نشود.

سوالات متداول

آیا معامله گری آسان است؟

معامله گری آسان نیست و تصور اینکه معامله گری صرفا کلیک بر روی موس است، یک تله روانشناختی است که عمده معامله گران به این تله دچار هستند.

معامله گر چگونه به جواب جمله «معامله گری آسان است؟» دست پیدا کند؟

معامله گر میتواند با ارزیابی عملکرد خود، با 4 مولفه اصلی، یعنی «خبرگی، میزان سود، زمان و انرژی مصرف شده» به این سوال جواب دهد. قائدتا به دلیل اینکه برخی حرفه ای و برخی آماتور هستند، ممکن است جواب افراد به این سوال متفاوت باشد. به عنوان مثال معامله گر حرفه ای، که معامله کردن تبدیل به یک روتین روزانه شده است، کاری ساده تلقی میشود ولی برای فردی که آماتور است، معامله گری آسان نیست.

مطالب مرتبط

فیلترنویسی اندیکاتور مکدی، فیلترنویسی اندیکاتور macd اندیکاتور مکدی چیست؟ فیلترنویسی مکدی- فیلترهای کاربردی بورس

1403-02-20 مجتبی لطیفی

آموزش ایجاد واچ لیست و مدیریت آن آموزش ایجاد و مدیریت واچ لیست در وب سایت livetse

1403-01-30 تیم LIVE TSE

فیلترنویسی اندیکاتور ایچی موکو ایچیموکو چیست؟ – فیلترهای کاربردی بورس – فیلترنویسی ایچیموکو

1403-01-16 مجتبی لطیفی

4.3 14 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
16 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
omid
میهمان
omid
1 سال قبل

خواهشا مطلبی هم در خصوص میزان سود منطقی بورس منتشر کنید تا ما تازه وارد ها بدونیم باید از بورس انتظار چقدر سود رو داشته باشیم

محمد مهدی رحیمیان
میهمان
محمد مهدی رحیمیان
1 سال قبل

سلام . عالی بود و قابل تأمل .
کسانی که بدون آموزش یا با دانش کم ؛ در بازار معامله می‌کنند؛ اگر برای مدتی معامله را کنار بگذارند و آموزش ببینند و به مطالب این مقاله توجه کنند ؛ مطمئنا بعد از ورود مجدد به بازار نتایج خوبی کسب می‌کنند

سامان زمانی
میهمان
سامان زمانی
1 سال قبل

عالی

به‌روز اریا
میهمان
به‌روز اریا
1 سال قبل

با سلام و خسته نباشید و تشکر بابت مطالب خوب شما جناب دکتر پوسانه،عالی و بی نقص

محمد آقابابایی
میهمان
محمد آقابابایی
1 سال قبل

بسیار عالی

صابره بیدقی
میهمان
صابره بیدقی
1 سال قبل

چقدر بورسی ها به این این مطالب احتیاج دارند..ممنون بابت اینکه رویکرد شما صرفا تشویق به نوسان نیست و سطح علمی همراهان خودتون با آموزش های درست ارتقا میدین

سعید طبرسی
میهمان
سعید طبرسی
1 سال قبل

با سلام بسیار مباحث کاربردی بود مثلا “ارزیابی عملکرد معامله‌گر باید با ۴ مؤلفه مهم یعنی «زمان، انرژی، خبرگی و پاداش» سنجیده شود” و  “زمانی فرد در مرحله رشد به نقطه‌ای می‌رسد که از خود میپرسد آیا توان گذر از مرحله رشد را دارم” خیلی قابل تامل بود.
در کل مفید و کاربردی بود

علی
میهمان
علی
1 سال قبل

نوع آشنا شدن با بازار باعث شده از بازار درک های متفاوت و اشتباهی وجود داشته باشه